Doğan



Doğan ; Doğangiller ( Falconidae ) familyasının, gündüz yırtıcı kuşları ( Falconiformes ) takımından olan bu yırtıcı kuş türlerinin ortak adı Doğan'dır. Bazı türlerine ise kerkenez adı da verilmektedir. Altmış kadar türü bulunmaktadır. Sırtında ve kanatlarında bulunan tüylerin rengi kül rengine, karnında bulunan tüyler beyaz renk, göğsüyle yanları kahverengi ve siyah çizgilerle doludur. Çene şeridinde bulunan siyah tondaki renk en belirgin özelliğidir.


Doğanlar da yetişkin erkek doğanın boy uzunluğu 42 ile 47 cm, erkek doğandan daha iri olan dişi doğanların boy uzunlukları ise 32 ile 47 cm arasındadır. Dişi doğanların belirginleşmiş biri de kanat uzunluğudur. Dişi doğanların açılmış kanat uzunlukları 90 cm' i bulmaktadır. Doğan türünde bulunan kuşlar, güçlü ve uzun kanatları sayesinde havayı yararcasına hızlı ve düz bir çizgi üzerindeymiş gibi uçarlar. Bu türde bulunan kuşların dünyanın en hızlı kuşları olduğunu ileri süren uzmanlar vardır. Uçarken çok yüksek bir hızla uçan bu kuşların özel kanat yapıları da bulunmaktadır. Havada uçan en hızlı konumunda olan doğanlar, avlarına kilitlenip hız almaya başladıklarında, ilk önce kanatlarını aşağı yukarı çırparak hızlarını arttırırlar ve sonra hedefe doğru alçalmaya başladıklarında kanat çırpışını bırakıp kanatlarını arkaya iterek göğü yararcasına aşağıya inerler. Saatte 320 km hıza ulaştıkları söylenen doğan türünün havada ki görüntüsü süpersonik jetlere benzetilmektedir.

Doğan türleri arasında kendilerine ait özellikler en fazla doğanda ( Palca peregrinus ) görülmektedir. Güçlü ve derli toplu olan vücudu, sivri ve uzun kanatları sayesinde başlıca avı olan kuşların arkasından havada çok yüksek bir hızla mermi gibi atılırlar. Ayakları çok iri ve kuvvetli olan bu doğanlar, doğanlarla avlanan insanlar tarafından diğer doğan türlerine göre daha fazla tercih edilir. Bu nedenle Orta Çağ insanları arasında ' Soylu Doğan ' olarak da anılırlardı. Doğan kuşlarının nüfusunun azalmasının en büyük etkenleri onları avlayan avcılar ve yumurtalarını toplayanlardır. Bu yapılan avlar ve toplanan yumurtalar sonucu doğan türü çok zarar görmüştür.

Türkiye' de her çeşidinin bulunmadığı ve fazla yaygınlığı olmadığı için bazı doğan türleri sadece bilimsel adlarıyla tanınmaktadır. Bunlardan birisi ' Falco rusticolus ' olan gerçek doğan türlerinin en irisi ve kuvvetlisi görünümünde ki kuştur. Kuzey Kutbu boylamlarında bulunan bu kuşlar kışın bile güneye pek fazla inmezler. Çoğu kutup türlerinde olduğu gibi bu doğan türünün de tüy rengi beyaz renktir. Bazılarının tüy rengi beyaza dönük veya gri lekeli olarak görülür ama genellikle beyaz renk tüylere sahiptirler. Kuluçka döneminden sonra yumurtadan çıkan yavruları da kendilerine benzer ve beyaz renk tüylere sahip olurlar. Orta Çağ döneminde bu kuşlar avcılar tarafından çok rağbet görmüşlerdir. Hatta öle ki Marko Polo'nun yazdığı seyahatnamede de yer almışlardır. Seyahatnamesinde Kubilay Han'ın aralarında doğan ve kartal cinsi kuşlarının olduğu ve her bir kuşa eşlik eden bir de avcı olduğu, on bin avcı kuş beslediğini yazmıştır. Dört filin sırtının üzerine yerleştirilmiş olan çadırında kalan hakan, çok sevdiği doğanlarının, turnaları ve başka türdeki kuşları havada kovalamaları için emirler verirdi. Avlarını havada yakalayan bu doğanlar uzun ve şiddetli boğuşmalardan sonra avlarını yenilgiye uğratıp yere indirirlerdi. Hakan doğan türü kuşlarının bu mücadeleci avını saatlerce izlemekten hiç usanmaz aksine çokta mutlu olurdu diye Marko Polo'nun seyahatnamesinde bulunmaktadır.
Doğan

br>
Yaşam Şekli ve Yaşam Alanları

Doğanlar sürüler halinde yaşamak yerine kendi başlarına yaşamayı ve özgürlüğü seven kuşlardır. Doğan türünde ki kuşlar Avrupa, Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Avustralya, Tasmanya ve bazı Okyanusya adalarında yaşamaktadırlar. Suya yakın olan yerlerde sarp kayalıklarda yaşarlar. Bulunduğu bölgelerde rastgele görülemeyeceği gibi sürüler halinde de görülmezler. Gerçek doğan türlerinin yuvaları yoktur, kendilerine yuva yapmazlar yuva bulup seçerler. Bir kaya pervazının üzerine çıkıp bir girinti kazan erkek doğanlar burayı yuvaları bellerler. Dişi doğanları yuvaya çekip, yuvalarına yumurtlamaları için havada değişik akrobasi numaraları yaparlar ve dişi doğanları bu numaralarla ikna ederler. Büyük şehirlerde ve özellikle New York yakınlarında bazı kayalıklarda tek tük doğanlar yaşamaktadır. Yırtıcı kuş olarak bilinen doğanlar kışları besin bulamadıkları için şehre inip güvercin avlarlar. New York'un yüksek binalarının pervazlarına yuva yapmak isteyip, uğraşsalar da bu uğraşları boşa çıkmış ve olumsuzlukla sonuçlanmıştır.

Doğanların Üremeleri

Doğanlar, sarp kayalıkların kenarına ve terk edilmiş yuvalara yuva kurarlar. Ağaçlara, kayaların üzerine ve ören yerlerinde bulunan oyuklara kuluçkaya yatarlar. Kuluçkaya yatan dişi doğanlar, kabuğunda kızılımsı kahverengi benek ve lekeler bulunan 3 ile 5 yumurta bırakırlar. Kuluçka süresi 28 ile 35 gün arasında değişir. Dişi ve erkek doğanlar nisan ayında sırayla kuluçkaya yatarlar. Yumurtadan çıkan yavrular yuvayı hemen terk etmezler. 35 gün boyunca yuvada kalarak anne ve babası tarafından beslenir.

Doğanların Beslenmesi 

Avcılık yeteneği üst düzey olan doğanlar avlanarak beslenirler. Keskin görme yeteneğine sahip olan bu kuş çok yüksek yerlerden gözleyebildikleri küçük sürüngen, kemiriciler ve kuşları avlayarak beslenirler. Avlarının boyutları, niteliği ve avlanma yöntemleri türlere göre farklılık gösterebilir. Bazı türler kendi boyutlarında bulunan ya da daha küçük kuşları gökte avlarken, bazıları da tavşan, fare, kertenkele, yılan ve böcek gibi hayvanlarla beslenirler. Bazı türleri, yerde gözüne kestirdiği avının üzerine atlamak için doğru zamanı gözetir ve kanatlarını hızla aşağı yukarı çırparak avının üzerinde havada daireler çizer.

Doğanların Türleri
 
Altmış kadar türe sahip bir kuş olan doğanlarda bazı türleri şöyle sıralayabiliriz :
  • Kızıl Boyunlu Doğan
  • Ada Doğanı 
  • Kır Doğanı
  • Boz Doğan
  • İsli Doğan
  • Afrika Doğanı
  • Turuncu Göğüslü Doğan
  • Dickinson Doğanı
  • Taita Doğanı
  • Kurşuni Doğan
  • Laggar Doğanı
  • Küçük Doğan
  • Benekli Kerkenez
  • Küçük Kerkenez
  • Madagaskar Kerkenezi
  • Yeni Zelanda Doğanı
  • Kızıl Enseli Doğan
  • Bayağı Doğanı
  • Mauritius Kerkenezi
  • Yarasa Doğanı
  • Büyük Kerkenez
  • Akdoğan
  • Doğu Doğanı
  • Amerika Kerkenezi
  • Delice Doğan
  • Kara Doğan
  • Bayağı Kerkenez
  • Ala Doğan
  • Çizgili Kerkenez
  • Tilki Kerkenezi
  • Amur Doğanı
  • Seyşeller Kerkenezi
  • Boz Kerkenez
  • Kahverengi Doğan
  • Bıyıklı Doğan 
  • Ulu Doğan
  • Cüce Doğan
  • Bozkor Doğanı
  • Avustralya Kerkenezi

Yayınlanma Tarihi : 02.11.2014 23:55:46





Doğan Yorumları
İsminiz 
Yorumunuz 
Güvenlik 
 Kırmızı renk ile yazılan sayıyı girin
   

0 Yorum Yapılmış "Doğan"


İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Ağaç Kakan

Ağaç kakan, bilinen bir kuş türüdür. Gagasıyla ağaç kabuklarını delen ve kabukların altında bulunan çeşitli böcek, karınca ve tırtıl türleriyle beslenen kuşlardır. Bu özelliği nedeniyle gagası oldukça sivridir. Ayaklarındaki dört...

Paçalı Güvercin

Paçalı güvercin, öyle estetik bir görüntüsü vardır ki güvercin kuşları meraklılarını kendilerine aşık ederler. Ülkemizde bulunan güvercinleri çoğu paçalı güvercin türündendir. Bu güvercinlerin yerde duruşları,havada uçmaları adeta...

Arap Güvercini

Arap güvercini, Renginin siyah olmasından dolayı bu adı almıştır. Irkı aralardan gelmiş olup gagasının ve bütün tüylerinin siyah olmasından Arap güvercin adını almıştır.Arap güvercinleri diğer güvercine göre daha hareketlidir. H...

Kuşlardaki Mucizevi Özellikler

Kuşlardaki Mucizevi Özellikler, kuşların akılcı davranışlarını kendi beyinleriyle düşünüp tasarladıklarını ve sahip oldukları fiziksel özellikleri yine kendi kendilerine planlayıp vücutlarında yerleştirdiklerini ileri sürmek mantı...

Kuşlar Dengelerini Nasıl Sağlar

Kuşlar Dengelerini Nasıl Sağlar, kuşlar hem havada hem karada çok dengeli hareket ederler ve bu dengenin dikkat çeken iki yönü vardır. Biri, uçarken dengelerini hiç kaybetmemeleri, gökyüzünde rahatlıkla uçmaları; ikincisi ise yere...

Puhu

Puhu, baykuşgiller familyasından Bubo cinsinden kuş türlerinin ortak adıdır. Ülkemizde ki baykuşların en iri olanlarıdır. İri gözleri ve turuncu gözlere sahiptirler. Ürkek bir şekilde elinizi uzattığınız zaman güvercin ya da kumru...

Alakarga

Alakarga, kanat lekeleri mavi beyaz, kuyruk sokumu beyaz ve kuyruğu siyah olan en renkli karga kuş türlerindendir. Semada uçtuğu zaman kuyruk sokumu ve siyah kuyruğu ile tanınan beyaz kanat paneliyle göze çarpan zarif kuş türle...

Dokumacı Kuşu

Dokumacı Kuşu, genellikle Afrika, Avustralya ve ya Avustralya çevresinde bulunan adalarda yaşayan, Passeroidea familyasında olan bir kuş türüdür. Kuş türleri arasında en çalışkan tür olarak bilinen ve yapmış oldukları yuvaların sa...

Kınalı Keklik

Kınalı keklik, keklik familyasına ait orta büyüklüğe sahip bir kuş türüdür. Avlamada gösterdiği üstün özellikler nedeniyle avcılar tarafından çok sevilen güzel görünüşlü bir av kuşudur. Çok yağışlı ve sık ormanlarla kapalı yerlerd...

Posta Güvercinleri

Posta Güvercinleri, Birçok ırkta olduğu gibi safkan denebilecek bir posta güvercininin olması da imkansızdır. Zira 1850 yıllarından sonra özellikle Belçika'da çeşitli ırklara mensup güvercinler arasında yapılmış olan eşleştirmeler...












#



Gizlilik İlkeleri | Güvenlik İlkeleri | İletişim | Site Haritası |RSS Kaynağı| Yardım Forumları

Kuşlar, Sitede yer alan grafiklerin tüm hakları saklıdır. Kopyalayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Sitede yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.

DMCA.com

Haziran - 2018